Luchtwegirritaties

Adviseurs van de kappersbranche kunnen te maken krijgen met klachten over ‘bedompte lucht’, geurtjes of irritaties aan de luchtwegen. Soms is een te geringe algehele ventilatie het probleem. Dit leidt vooral tot een bedompte lucht en het blijven hangen van geurtjes.
Bij klachten over luchtwegirritaties kan een aantal typen kapperscosmetica worden aangewezen die irriterende stoffen bevatten:

• Permanentvloeistoffen en fixatievloeistoffen: ammoniak;
• Haarkleurproducten: ammoniak, waterstofperoxide;
• Blondeermiddelen: waterstofperoxide, persulfaten (stofdeeltjes);
• Haarsprays: oplosmiddelen, drijfgassen, harsdeeltjes.

Wanneer het haar droog wordt geknipt, kunnen ook rondzwevende haardeeltjes voor irritatie zorgen.

Verschijnselen bij luchtwegirritaties zijn:

• Hoesten;
• Niezen;
• Droge keel;
• Keelpijn.

Bij kapsters die astmatisch zijn, kan blootstelling aan irriterende stoffen leiden tot het verergeren van de klachten.

Vóórkomen van luchtwegirritaties
Ruwweg een kwart van alle kapsters en leerlingen klaagt wel eens over luchtwegirritaties, zo wezen cijfers uit een enquête in het kader van het Arboconvenant uit:

Het percentage leerlingen en werknemers met luchtwegirritaties, oktober/november 2003
(n ~2900)

(Astri, 2004)

Meest genoemde oorzaken van luchtwegirritaties
Kapsters noemen in het algemeen twee hoofdschuldigen die luchtwegirritaties veroorzaken:

• Ontkleuringsproducten/ blondeermiddelen (meestal stuivende poedervormige producten)
• Haarsprays: vooral die in spuitbussen. De zogenoemde pompverstuivers geven grotere deeltjes af, die minder lang in de lucht blijven zweven.
  Ook permanentvloeistoffen en haarkleur producten worden wel genoemd. Irritatieklachten door deze producten worden meestal veroorzaakt door ammoniak.

De gemiddelde concentraties van irriterende stoffen in de lucht zijn meestal laag in kapsalons. Veel relevanter zijn echter de kortdurende piekconcentraties die zich kunnen voordoen tijdens enkele handelingen:

• Gebruik van haarspray;
• Aanmaken van ontkleuringsproducten: uitscheppen en doseren stuivende blondeerpoeder;
• Aanmaken van permanentvloeistoffen en haarkleurproducten;
• Knippen van droog haar, m.n. bij gebruik van de tondeuse (haartjes).

Het aanmaken van producten in een aparte, goed geventileerde productbereidingsruimte [int link] (bij kapsters ook wel bekend als ‘chemiehoek’) is aan te bevelen.

Consequenties voor de kapsalon
Luchtwegirritaties leiden weinig tot ziekteverzuim. Nederlands en buitenlands onderzoek geeft geen uitsluitsel over de vraag of herhaalde luchtwegirritaties onder kapsters ook leiden tot effecten op de lange termijn. Enkele studies suggereren een verhoogd risico op chronische bronchitis of astma als gevolg van irriterende stoffen. Andere studies laten echter géén relatie zien. De hinder die kapsters ondervinden (met mogelijk afname van de motivatie), of bezorgdheid onder de kapsters over eventuele effecten op de lange termijn zijn vaak reden genoeg om toch maatregelen te nemen.

Het Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen ‘Opgelucht Werken’ heeft specifieke expertise op het gebied van arbeidsgebonden luchtweg-aandoeningen.

Stuivend blondeermiddel – vaak aanleiding tot luchtwegirritaties